يقال له « تحنّس » و باعها عليّ بن الحسين رضى الله تعالى عنهما من الوليد بن عقبة بن أبى سفيان بسبعين ألف دينار قضى بها دين أبيه الحسين اذ قتل و عليه هذا القدر » : « 1 » امام حسين عليه السلام چشمه‌اى در مدينه داشت كه آن را « تحنّس » غلام آن حضرت براى او درآورده بود و آن چشمه را على بن الحسين عليهما السلام به وليد به هفتاد هزار دينار فروخت و بدهىهاى پدرش را داد در حالى كه امام حسين عليه السلام كشته شده بود و همين مقدار قرض داشت . « و عنه يعنى محمد بن يعقوب عن على بن ابراهيم عن أبيه عن ابن ابى نجران عن عاصم بن حميد عن محمد بن قيس عن ابى جعفر عليه السلام انّ امير المؤمنين عليه السلام قال : فى الأرض البور يرتهنها الرّجل ليس فيها ثمرة فزرعها و انفق عليها ماله : انّه يحتسب له نفقته و عمله خالصا ثم ينظر نصيب الأرض فيحسبه من ماله الذي ارتهن به الأرض حتى يستوفى ما له فاذا استوفى ما له فليدفع الأرض الى صاحبها » : « 2 » امام باقر عليه السلام فرمودند : امير المؤمنين عليه السلام دربارهء زمين بايرى كه ثمره ندارد و رهن گذاشته مىشود و ( مرتهن ) در آن زراعت مىكند و ( آباد مىسازد ) و در آن پول خرج مىكند فرمودند : مخارج و كارى كه انجام داده ، حساب كند سپس سهم زمين را درآورده و از طلب خود حساب نمايد تا طلبش تمام شود ، وقتى طلب خود را كاملًا درآورد رهن ( زمين ) را به صاحبش برگرداند . در اين حديث شريف دو نكته لازم به تذكر است . الف - چون رهن گذاشتن مستلزم جواز بيع است فلذا ما در اينجا اين را به عنوان شاهد مثال آورديم . ب - در اين حديث با فرض اينكه زمين باير است ، مملوك حساب شده و عايدات آن پس از منها كردن مزد كار و مخارج ديگر از بدهى صاحب زمين محسوب شده است و بعد دستور داده كه خود زمين برگردد . « . . . قضى رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم بالشفعة بين الشركاء فى الأرضين و المساكين » : « 3 » رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : در ميان شركا كه زمين يا مسكن شركتى دارند ( و يكى از آنها سهم خود را به ديگران مىفروشد ) شفعه قرار داده شده است ( يعنى شريك حق دارد معامله‌اى را كه

--> ( 1 ) - وفاء الوفاء ج 4 ، ص 1272 و معجم البلدان ج 4 ، ص 180 و مستدرك الوسائل ج 2 ، ص 489 . ( 2 ) - وسائل ج 13 - ص 132 - از فروع كافى ج 1 ، ص 396 و از فقيه و تهذيب . ( 3 ) - وسائل ج 17 ، ص 319 - از فروع ج 5 ، ص 280 و تهذيب ج 7 ، ص 164 و فقيه ج 3 ، ص 45 و سنن دارمى ج 2 ، ص 274 ، قريب به مضمون روايت بالا را نقل كرده و همچنين بخارى ج 3 ، ص 104 باب شفعه را چنين عنوان كرده : « بيع الأرض و الدور مشاعا » و مسلم ج 3 ، ص 1229 و مسند احمد ج 5 ، ص 326 .